تاریخچه 7000 ساله صنعت حجاری و برش سنگ در ایران

تاریخچه استفاده از سنگ در ایران بیشتر از 12 هزار سال می باشد که سابقه برش سنگ را میتوان از کاخ ها و بناهای تاریخی قدیمی ایران برآورد کرد. تخت جمشید، پاسارگاد و بسیاری از بناهای دیگر ایران حکایت از قدمت استفاده از برش سنگ در ساخت بناها را دارد. زمانیکه سنگ تراشان با ابزارهای اولیه خود در حال تلاش برای ساخت تخت جمشید بودند هرگز این فکر را نمی کردند که در آینده صنعت آنها نام ایران را به گوش جهانیان برساند. امروزه صنعت سنگ ایران جایگاه چهارم را در تولید کسب کرده است و انواع سنگ های ایرانی در برج های کشورهای مختلف دیده می شود.

تاریخچه حجاری و برش سنگ
تاریخچه حجاری و برش سنگ


حجاری و برش سنگ در ایران به مدت ها قبل از تاریخ میلاد با ساختن ابزار آلاتی برای شکار حیوان ها و ... وجود داشته است و کم کم به اوج خود رسید. تاریخچه صنعت سنگ در کشورمان به 4500 سال پیش از میلاد مسیح می رسد. حفاری هایی که در تپه یحیی واقع در کرمان صورت گرفته نشانگر این است که در آن زمان اشیا مختلف تزیینی با تراش سنگ از سنگ سبز در کرمان صورت می گرفته است. در ایران قدیم از برش سنگ و سنگ تراشی بیشتر برای ساخت ابزارآلات جنگی و شکار و کشاورزی استفاده می شده است که این موضوع با بررسی هایی که در شهر بهشهر صورت گرفته است، ثابت شده است.


 پدر صنعت سنگ ایران قنبر رحیمی، معروف به ارباب قنبر

آقای قنبر رحیمی به خاطر خدمت های بزرگی که در صنعت سنگ به ایران نموده است لقب پدر صنعت سنگ را گرفته است. وی متولد برخوار و میمه اصفهان می باشد و کاشف معادن بسیار بزرگ مانند عباس آباد، آتشکوه و... است. ایشان از این معادن سنگ های تراورتن و جوشقان را برای ساخت برج آزادی اهدا نمودند. همچنین ایشان برای ساخت بناهایی مثل بیمارستان و مدرسه در محلات کمک کردند. مجسمه ایشان در ایتالیا به عنوان پدر صنعت سنگ ایران ساخته شده است.

تاریخچه حجاری و برش سنگ
قنبر رحیمی پدر سنگ



تاریخچه صنعت سنگ در ایران

اولین دستگاه برش سنگ که نوعی دستگاه دارای تیغه آهنی بود برای ساختن کاخ مرمر در سال 1307 ساخته شد. این اره با پودر سیلیس ساخته شده به همین علت به آن اره گلی می گفتند که همزمان با ساخت آن ساختمان دادگستری تهران نیز دستگاهی مشابه ساخت.

اولین کارخانه سنگ بری در ایران در سال 1317 در مشهد ساخته شد و در سال 1318 به بهره برداری رسید. شخصی به نام گلداشمیت به همراه شریک خود در تهران اره جدیدی را ساخت. همزمان کارخانه نازی آباد اره خانه خود را تا یازده دستگاه افزایش داد که سنگ های حرم امام حسین و مسجد ارگ تهران از محصولات این کارخانه می باشد.

یک واحد سنگبری در سال 1327 در 17 شهریور تهران راه اندازی شد.

یک دستگاه سنگ ایرانی در سال 1328 ساخته شد و در سال 1332 یک دستگاه ساب ایرانی نیز در این کارخانه ساخته شد.

در تمام کارگاه های سنگ بری، خارج کردن سنگ از کامیون ها بوسیله دیلم انجام می گرفت. اما در سال 1340 یکی از کارخانه های سنگ بری یک دستگاه  جرثقیل دروازه ای به ایران وارد کرد.

اولین اره ۶۰ تیغه ای کوارتز خارجی که از پودر کوارتز استفاده می نمود، در سال 1340 مورد بهره برداری قرار گرفت.

تولید سنگ تا سال 1345 به همین روش ادامه داشت. بعد از آن اولین اره سنگ بری از خارج از کشور تهیه شد و به این ترتیب راه برای تولید سنگ بازتر شد. ولی در کشورهای دیگر، حدود 20 سال بعد نیز برای برش سنگ از روش های دیگر استفاده میشد.